Na weer een dik uur debatraad over ‘omgekeerd werken’ in het sociaal domein, bekruipt me steeds meer het gevoel: waar zijn we mee bezig. Weer een vaag vraag- en antwoordspelletje, nu over kernwaarden. Waarom ‘omgekeerd werken’. Op zorggebied doen we het als gemeente prima. Het loopt pas gierend uit de klauwen als we aan het eind van de zorgreikwijdte van de gemeente komen en overgeleverd zijn aan lange wachtrijen van zorginstellingen, die niet aan voldoende professionals kunnen komen, of procedures die elkaar in de weg zitten.

Kernwaarden

Ambtenaren hebben het vuur uit de sloffen gewerkt aan een ‘omgekeerde verordening sociaal domein’, met kernwaarden. De nieuwe werkwijze zal (zonder onderbouwing-) bezuinigingen opleveren, meent de portefeuillehouder. Maar we weten toch allemaal wat de werkelijke bottle-neck is in onze zorg: onvoldoende professionele zorgverleners en onvoldoende geld (een politieke keuze) en dat in een praatgrage sector die bol staat van overleg; nieuwe procedures schrijft en nieuwe aanpak verzint en daarbij soms wegkijkt van de werkelijkheid en praktijk van alle dag.

Professionals

De noodzakelijke professionals zijn er niet! Velen lieten zich liever omscholen, dan in steeds maar wisselende aanpakmaniertjes te verzanden. Wat gebeurt intussen concreet bij Jeugdzorg of bij de aanpak van problemen met verwarde personen, als dat wat verder gaat dan de gemeente kan of mag? Zet de TV maar aan of sla de krant maar open: zorgverlening faalt. Mensen in de zorg werken zich een slag in de rondte, maar er zijn er helaas te veel, die liever oog hebben voor verzinnen van ‘betere’ aanpak, gelardeerd met ‘verduidelijkende’ tekeningetjes en gelikte procedures, waarbij binding met de werkelijkheid van alle dag, ver te zoeken is. Jeugdzorg is al gierend uit de klauwen gelopen. Er is geen plek, wel wachtlijsten, hulp stagneert en intussen werd de zorg een dik verdienmodel. Leve de verandering. Zorgorganisaties kwamen als paddenstoelen uit de grond om ook vaak weer weg te kwijnen. Nee, een omgekeerde verordening verandert niets aan het probleem.

Vernieuwingsdrang

Is bij vernieuwingsdrang wel eens bekeken hoe het eigenlijk tot voor kort ging. Onze gemeente deed het prima tot het moment waarop professionele instellingen zorg moeten overnemen. Dan loopt het vaak spaak door gebrek aan zorgverleners of geld. Pak onze ‘oude’ manier van doen uit de kast; bekijk hem met een nieuwe, frisse blik en pas hem doordacht aan de tijd van nu aan. Houd daarbij vooral oog op de praktijk. Als je in de procedure over hoe wordt opgetreden rondom verwarde personen, die onrust in de buurt veroorzaken, bijvoorbeeld verwijst naar professionele zorgverleners, dan geef je de buurt voor de korte termijn een schijnoplossing. Buig je over dat probleem.

Waarover moet het gaan

Is er capaciteit voor het invoeren van omgekeerd werken. Nee!

Het College wil externen inhuren. ‘Slecht’, vindt adviesraad Sociaal Domein. Onze ambtenaren kunnen het! We staan als goede zorggemeente bekend. Willen en kunnen we dat blijven en zo ja, wat kost dat dan en heeft de Raad dat geld ervoor over.

Dát zijn de vragen waarover het zou moeten gaan. Een andere aanpak? De zorgvrager staat immers al jaren centraal bij ons; we gaan al jaren met betrokkene, (binnenkort gesteund door een onafhankelijk vertrouwenspersoon, zoals adviesgroep sociaal domein adviseert), uitzoeken welke hulp nodig is. Want dat streef je immers al jaren na en is je wettelijke taak.

Maak die ‘Bergse’ aanpak up to date. De Raad moet keuzes maken en op zoek naar werkelijke begrotingen. Staar je niet blind op bezuinigingen, die niet onderbouwd zijn. Er is meer zorg nodig voor jongeren en ouderen. Dat zagen we toch al decennia lang aankomen.

Maak wél de zorgvragende inwoner meteen duidelijk, waar hij of zij en hun omgeving aan toe is; waar grenzen liggen, omdat je politiek gezien daarvoor kiest. Maar ook in de wetenschap dat er grenzen zijn aan het beschikbare geld en professionals. Draai niet om de hete brij heen. Pak door! Bestrijd al dat nieuwlichters-gedoe.

Frans van Son